T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/42
KARAR NO : 2021/85
KARAR TR : 01/03/2021
ÖZET: İcra Müdürlüğünün satış
dosyasında, satışı yapılan taşınmazı satın
alan davacının satın alma bedeli
üzerinden %18 nispetinde ödenen Katma
Değer Vergisinin iadesi istemiyle açılan
davanın, ADLİ YARGI YERİNDE
çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : Y.E.
Davalı : İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı
Vekili : Av. G.Y.
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı dava dilekçesinde özetle; İzmir 12.İcra Müdürlüğünün E.2014/51 sayılı
dosyasında satışa sunulan taşınmazı açık artırmayla satın aldığını, bu işleme ilişkin olarak
17/12/2019 tarihinde tahakkuk ettirilen Katma Değer Vergisini aynı tarihte ödediğini,
davacının davalı vergi dairesine başvurarak, ihtirazi kayıtla ödenen katma değer vergisinin
iadesi talebinde bulunduğunu ancak talebinin reddedildiğini ileri sürerek, katma değer
vergisinin iadesi talebinin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle idari yargı yerinde dava
açmıştır.
2. Davalı idare vekilinin sunduğu cevap dilekçesinde; davanın adli yargı yerinde
çözülmesi gerektiğinden bahisle görev itirazında bulunulmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ
A. İdari Yargıda
3. İzmir 4. Vergi Mahkemesinin 15/04/2020 tarihli ve E.2020/467 sayılı kararı
ile, davanın vergilendirme ile ilgili idari işlemlere karşı açılan davaların icra mahkemesinin
değil, vergi mahkemesinin görev alanına girdiği açık olduğundan, işbu davadaki
uyuşmazlığın görüm ve çözümünde 2576 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca Vergi
Mahkemelerinin dolayısıyla Mahkemelerinin görevli olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle,
davalı idarenin görev itirazının reddine karar verilmiştir.
4. Davalı idare vekilinin adli yargı yararına olumlu görev uyuşmazlığı çıkartılması
yolunda verdiği dilekçe üzerine; dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na
gönderilmiştir.
Esas No : 2021/42
Karar No: 2021/85
B. Olumlu Görev Uyuşmazlığı Çıkarılmasına İlişkin Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığı Talebi
5. 2004 sayılı icra ve iflas Kanunu'ndan sözederek, İcra Müdürlüğü tarafından
yürütülen takibe ilişkin olarak yapılan ihale sonucunda alınan taşınmaza ilişkin, icra
müdürlüğünce verilen % 18 oranında KDV ödenmesine dair kararın kanuna aykırılığı
iddiasının şikâyet yolu ile İcra Mahkemesinde çözümleneceği; mahkemenin incelemeyi söz
konusu icra dosyası üzerinde yaparak, işlemin kanuna uygun olup olmadığı hususunda karar
vereceği; adli yargılamanın bir parçasını oluşturan bu uyuşmazlığın, İcra Müdürlüğünün tesis
ettiği bir işlemden kaynaklandığı gözetildiğinde, bu işlemin Kanun'a uygun olup olmadığının
adli yargı yerince çözümlenmesinin gerektiği kanaatine varıldığı nedeniyle davanın adli yargı
yerinde çözümlenmesi gerektiği dolayısıyla 2247 sayılı Kanun'un 10. ve 13. maddeleri
gereğince, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına, dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi
Başkanlığına gönderilmesine karar vermiştir.
6. Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınca, 2247 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre
Danıştay Başsavcısının yazılı düşüncesi istenilmemiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
A. Mevzuat
7. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "İcra mahkemesi" başlıklı 4. maddesi
şöyledir:
"(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/1 md.) İcra ve iflâs dairelerinin muamelelerine
karşı yapılan şikâyetlerle itirazların incelenmesi icra mahkemesi hâkimi yahut kanun
gereğince bu görev kendisine verilmiş olan hâkim tarafından yapılır. İş durumunun gerekli
kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü ile Adalet
Bakanlığınca icra mahkemesinin birden fazla dairesi kurulabilir. Bu durumda icra
mahkemesi daireleri numaralandırılır. İcra mahkemesinin birden fazla dairesi bulunan
yerlerde iş dağılımı ve buna ilişkin esaslar, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca
belirlenir. Her icra mahkemesi hâkimi, kendisine Adlî Yargı Adalet Komisyonu
Başkanlığınca dönüşümlü olarak bağlanan icra ve iflâs dairelerinin muamelelerine yönelik
şikâyetleri ve itirazları inceler, bu dairelerin gözetim ve denetimlerini yapar, idarî işlerine
bakar.
İcra yetkisini haiz sulh mahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacak şikayet ve
itirazların icra mahkemesi o mahkemenin hakimidir."
8. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "Şikayet ve şartlar" başlıklı 16. maddesi
şöyledir:
"Kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcra ve İflas
dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun
bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bu muamelelerin
öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır.
Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı
her zaman şikayet olunabilir."
9. 2004 sayılı Kanun'un "Şikayet üzerine yapılacak muameleler" başlıklı 17.
maddesi şöyledir:
"Şikayet icra mahkemesince, kabul edilirse şikayet olunan muamele ya bozulur, yahut
Esas No : 2021/42
Karar No: 2021/85
düzeltilir.
Memurun sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerin icrası emrolunur."
10. 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi
Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Vergi Mahkemelerinin
görevleri" başlıklı 6. maddesi şöyledir:
"Vergi mahkemeleri:
a) Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile
benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları,
b) (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları,
c) Diğer kanunlarla verilen işleri,
Çözümler."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
11. Uyuşmazlık Mahkemesinin Celal Mümtaz AKINCI’nın başkanlığında, Üyeler
Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet
ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 01/03/2021 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.
maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, anılan Kanun'un 10/2 maddesinde öngörülen
yönteme uygun olarak yaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre
içinde başvuruda bulunması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısınca, 10. maddede
öngörülen biçimde, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Usule ilişkin
herhangi bir noksanlık bulunmadığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy
birliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
11. Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adli
yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili
Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davada
adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğu
yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
12. Dava, İcra Müdürlüğünün satış dosyasında, satışı yapılan taşınmazı satın alan
davacının satın alma bedeli üzerinden %18 nispetinde ödenen Katma Değer Vergisinin iadesi
istemiyle açılmıştır.
13. Mevzuat hükümleri ile somut olay birlikte irdelendiğinde; İcra Müdürlüğü
tarafından yürütülen takibe ilişkin olarak yapılan ihale sonucunda alınan taşınmaza ilişkin,
İcra Müdürlüğünce verilen % 18 oranında KDV ve damga vergisi ödenmesine dair kararın,
kanuna aykırılığı iddiasının şikayet yolu ile İcra Mahkemesinde çözümleneceği,
mahkemenin incelemeyi, söz konusu icra dosyası üzerinde yaparak, anılan işlemin kanuna
uygun olup olmadığı hususunda karar vereceği kuşkusuzdur. Adli yargılamanın bir parçasını
oluşturan bu uyuşmazlığın, İcra Müdürlüğünün tesis ettiği bir işlemden kaynaklandığı
gözetildiğinde, bu işlemin Kanuna uygun olup olmadığının adli yargı yerince
çözümlenmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.
Esas No : 2021/42
Karar No: 2021/85
14. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak; Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcısı'nın başvurusunun kabulü ile davalı idare vekilinin yaptığı görev itirazının reddine
ilişkin İzmir 4. Vergi Mahkemesinin 15/04/2020 tarihli ve E.2020/467 sayılı görevlilik
kararının kaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalı
idare vekilinin yaptığı görev itirazının reddine ilişkin İzmir 4. Vergi Mahkemesinin
15/04/2020 tarihli ve E.2020/467 sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
01/03/2021 tarihinde, Üyeler Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet
ARSLAN'ın KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Celal Mümtaz Şükrü Mehmet Birol
AKINCI BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Esas No : 2021/42
Karar No: 2021/85
KARŞI OY
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin
Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun’un; "Vergi mahkemelerinin görevleri" başlıklı 6.
maddesinde, vergi mahkemelerinin; genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait
vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere
ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun un uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilen işleri
çözümleyeceği hükme bağlanmıştır.
Davacı; icra müdürlüğünden satın aldığı araç için % 18 nispetindeki Katma Değer
Vergisini,( sorumlu sıfatıyla) icra müdürlüğü aracılığıyla ödemiş ardından, vergi oranının %
1 olması gerektiği, bu oranı aşan kısmının tarafına iadesi istemiyle, vergi dairesine karşı dava
açmıştır. Bu aşamada, icra müdürlüğünün sorumlu sıfatı sona ermiştir. Bu davada; 3065
sayılı Kanun’un, gereğince, davacının katma değer vergisi mükellefi olup olmadığı, mükellef
ise yapılan satış işlemi itibari ile kanunda düzenlenen istisnalardan yararlanıp
yararlanamayacağı ya da vergiden muaf kabul edilip edilmeyeceği... gibi hususlar
incelenecektir. Vergi davalarını çözümleme görevi ise 2576 sayılı Kanun uyarınca idari yargı
içerisinde yer alan, vergi mahkemelerine ait bulunmaktadır.
2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 16. maddesinde öngörülmüş bulunan şikayet
yolu, anılan Kanun’un hallini mahkemeye bıraktığı hususlar hariç olmak üzere ve 2004 sayılı
İcra İflas Kanun’u hükümlerinin uygulanmasıyla sınırlıdır.
Bu durumda, davacıdan tahsil edilen katma değer vergisinin kısmen iadesi
istemiyle açılan davanın, görüm ve çözümünde idari yargı içerisinde yer alan vergi
mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varıldığından, davanın çözümünde adli yargı yerinin
görevli olduğu yolunda verilen karara katılamıyoruz.
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN